Η γρίπη αποτελεί μια εποχική ιογενή λοίμωξη με σημαντικές συστημικές επιπτώσεις, που ξεπερνούν κατά πολύ το αναπνευστικό σύστημα. Τα τελευταία χρόνια, πλήθος κλινικών μελετών έχει αναδείξει τη στενή συσχέτιση μεταξύ γρίπης, καρδιάς και καρδιαγγειακών συμβαμάτων, ιδιαίτερα σε ασθενείς με προϋπάρχουσα καρδιοπάθεια. Για τους καρδιολογικούς ασθενείς, η πρόληψη και η έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση αποκτούν καθοριστική σημασία, ειδικά τους χειμερινούς μήνες. Πάμε να δούμε τη σχέση γρίπης και καρδιάς, μέσα από αυτό το άρθρο.

---

Πώς η γρίπη επηρεάζει την καρδιά – Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί

Η λοίμωξη από τον ιό της γρίπης προκαλεί μια έντονη φλεγμονώδη αντίδραση, που επηρεάζει ολόκληρο το καρδιαγγειακό σύστημα. Οι κύριοι μηχανισμοί είναι:

1. Συστηματική φλεγμονή και ενεργοποίηση του ενδοθηλίου

Η απελευθέρωση κυτταροκινών (IL-6, TNF-α) οδηγεί σε:

• Αύξηση της πηκτικότητας

• Αστάθεια των αθηρωματικών πλακών

• Προδιάθεση για θρόμβωση

Μελέτες έχουν δείξει ότι ο κίνδυνος εμφράγματος του μυοκαρδίου αυξάνεται 6 φορές μέσα σε 7 ημέρες μετά από επιβεβαιωμένη λοίμωξη γρίπης.

2. Αύξηση καρδιακών απαιτήσεων

Ο πυρετός και η ταχυκαρδία αυξάνουν τις μεταβολικές ανάγκες του οργανισμού, οδηγώντας σε:

• Αύξηση του καρδιακού έργου

• Απορρύθμιση σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια

• Επιδείνωση στηθαγχικού πόνου

3. Μυοκαρδίτιδα και περικαρδίτιδα

Αν και λιγότερο συχνά, ο ιός μπορεί να προσβάλει άμεσα το μυοκάρδιο προκαλώντας:

• Μείωση κλάσματος εξώθησης

• Αρρυθμίες

• Καρδιογενή καταπληξία (σπάνια)

4. Επιδείνωση αναπνευστικής λειτουργίας

Η γρίπη επιβαρύνει σοβαρά την οξυγόνωση, κάτι που είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο σε ασθενείς με:

• πνευμονική υπέρταση

• σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια

• βαλβιδοπάθειες

---

Ποιοι ασθενείς κινδυνεύουν περισσότερο;

Αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών επιπλοκών παρουσιάζουν όσοι έχουν:

• Στεφανιαία νόσο (προηγούμενο έμφραγμα, stents, CABG)

• Καρδιακή ανεπάρκεια με μειωμένο ή διατηρημένο κλάσμα εξώθησης

• Βαλβιδοπάθειες

• Μεταμόσχευση καρδιάς ή σε ανοσοκαταστολή

• Σακχαρώδη διαβήτη και χρόνια νεφρική νόσο

• Ηλικία άνω των 65 ετών

Σε αυτούς τους ασθενείς, η γρίπη μπορεί να προκαλέσει απορρύθμιση της υποκείμενης καρδιαγγειακής νόσου, ανάγκη για νοσηλεία ή ακόμη και οξέα καρδιακά συμβάματα.

---

Κλινικά ευρήματα που πρέπει να εγείρουν υποψία καρδιακής επιπλοκής

Κατά τη διάρκεια της  γριπώδους συνδρομής, πρέπει να αναζητούνται σημεία που παραπέμπουν σε καρδιακή συμμετοχή:

• Έντονη δύσπνοια δυσανάλογη με τα αναπνευστικά ευρήματα

• Οξύς θωρακικός πόνος

• Αιμοδυναμική αστάθεια ή υπόταση

• Νεοεμφανιζόμενες αρρυθμίες

• Σημαντική αύξηση τροπονίνης

• Αύξηση NT-proBNP

Σε αυτές τις περιπτώσεις, απαιτείται καρδιολογική αξιολόγηση και πιθανή απεικόνιση (υπερηχογράφημα, MRI).

---

Ο ρόλος του αντιγριπικού εμβολιασμού στην καρδιοπροστασία

Ο εμβολιασμός δεν μειώνει μόνο τις αναπνευστικές επιπλοκές – λειτουργεί και ως καρδιοπροστατευτική παρέμβαση.

Μελέτες δείχνουν:

• 30–45% μείωση του κινδύνου οξέος εμφράγματος

• 50% μείωση θνητότητας σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια

• Βελτίωση συνολικής επιβίωσης σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο

Το εμβόλιο συστήνεται ετησίως για όλους τους καρδιολογικούς ασθενείς.

---

Αντιιική θεραπεία: Πότε και σε ποιους;

Η πρώιμη χορήγηση οσελταμιβίρης (Tamiflu) ή άλλων αντιιικών ενδείκνυται:

• Σε όλους τους ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου

• Σε όσους παρουσιάζουν έντονα συμπτώματα

• Εντός των πρώτων 48 ωρών, όπου η αποτελεσματικότητα είναι μέγιστη

Στόχος είναι η μείωση της διάρκειας νόσησης και η πρόληψη επιπλοκών.

---

Πρακτικές οδηγίες για ασθενείς με καρδιακή νόσο

1. Εμβολιασμός κάθε Φθινόπωρο

Ιδανικά Οκτώβριο–Νοέμβριο.

2. Άμεση επικοινωνία με τον καρδιολόγο

Σε πυρετό, δύσπνοια, αρρυθμία ή θωρακικό πόνο.

3. Καλή ενυδάτωση

Εξαιρετικά σημαντικό σε λήψη διουρητικών. Θέλει προσοχή σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια.

4. Μη διακοπή της χρόνιας φαρμακευτικής αγωγής

Ειδικά β-αναστολείς, διουρητικά, αντιπηκτικά, εάν δε γίνει επικοινωνία πρώτα με τον θεράποντα ιατρό.

5. Προσοχή σε φάρμακα για «κρυολόγημα»

Πολλά περιέχουν συμπαθητικομιμητικά που μπορούν να αυξήσουν την πίεση ή να προκαλέσουν ταχυκαρδίες.

---

Συμπέρασμα

Η γρίπη δεν είναι μια απλή εποχική ίωση. Για τους καρδιολογικούς ασθενείς μπορεί να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα απορρύθμισης και καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Ο αντιγριπικός εμβολιασμός, η έγκαιρη θεραπεία και η στενή παρακολούθηση αποτελούν βασικά στοιχεία πρόληψης.

* Σχετικά θέματα στο Ζήσε με Καρδιά:

• Καρδιά και Γρίπη: Προστασία για τον Χειμώνα
• Ωμέγα-3 λιπαρά: πώς προστατεύουν την καρδιά